Podział wycisków czynnościowych

Wyciski czynnościowe można podzielić na wyciski mukostatyczne, czyli obejmujące tylko teren pokryty nieruchomą błoną śluzową, i na wyciski mukodynamiczne, zwane inaczej rozprzestrzeniającymi łub ekstensyjnymi, które wykonuje się w przypadkach znacznych zaników wyrostka zębodołowego, zwłaszcza w żuchwie, kiedy jako podłoże protetyczne wykorzystuje się również okolice pokryte ruchomą błoną śluzową. Dzieli sieje również na wyciski uciskowe, bezuciskowe i wybiórczo uciskowe, w zależności od użytej metody i materiału, oraz na wyciski przy ustach otwartych i zamkniętych.


Galasińska-Landsbergerowa wyciski czynnościowe dzieli na:


- zwykłe;


- przyssawkowe;


- odciążające;


- dopełniające (podścielające);


- stosowane w trudnych przypadkach bezzębia żuchwy.


Jędrzejewski wyciski czynnościowe dzieli na:


- bierne i czynne;


- mukostatyczne;


- przyssawkowe;


- uciskowe;


- ekstensyjne;


- dopełniające.


Z innych klasyfikacji znanych w naszym kraju można wymienić podziały Betelmana i Bynina z roku 1952 oraz Wajsa z roku 1979.


Wydaje się jednak, że w odniesieniu do metod wyciskowych stosowanie klasyfikacji stwarza niebezpieczeństwo schematycznego myślenia, co może stać się powodem dostosowywania przypadku do klasyfikacji, a nie odwrotnie. Z doświadczeń dydaktycznych wynika, że uczenie i wdrażanie klasyfikacji bywa barierą ograniczającą przyswajanie nowoczesnych metod leczenia, w tym i wyciskowych. Zarówno metody i materiały, jak też związane z nimi klasyfikacje zmieniają się i przemijają, niezmienne pozostają tylko podstawowe wymagania, jakim musi odpowiadać poprawny wycisk. Student,


a później lekarz praktyk, powinien wiedzieć, co chce uzyskać za pomocą danej metody wyciskowej oraz jakim celom ma służyć pobrany wycisk, i do tego dostosować swoje poczynania. Taki sposób rozumowania uczy poszukiwania nowych rozwiązań lub modyfikacji istniejących, mających na celu optymalizację postępowania i racjonalne wykorzystanie aktualnych technik i materiałów.


Należy pamiętać, że nie ma idealnej metody i materiału wyciskowego pozwalających uzyskać dobre wyniki u każdego pacjenta. Hoffman i wsp. uważają, że rodzaj materiału użytego do wycisków czynnościowych ma niewielkie znaczenie dla jakości wycisku, pod warunkiem że pobrzeże łyżki zostało uprzednio właściwie ukształtowane. Ich zdaniem podstawowym kryterium doboru materiału wyciskowego powinna być jego konsystencja - ani zbyt płynna, aby nie wypływała z łyżki, ani zbyt gęsta, powodująca nadmierny ucisk tkanek miękkich. Pogląd ten wydaje się jednak zbyt uproszczony.


Decyzję o wyborze metody i materiału wyciskowego można podjąć dopiero po dokładnej analizie warunków panujących w jamie ustnej. Istotne wydaje się więc podanie podstawowych informacji, czym powinien być wycisk czynnościowy i jakim celom ma służyć.


Wycisk czynnościowy jest odbitką (negatywem) tkanek jamy ustnej stanowiących oparcie dla przyszłej protezy szczęki łub żuchwy. W przypadku protezy całkowitej bazą (podłożem protetycznym) dla niej są tkanki miękkie i twarde szczęki i żuchwy. W odróżnieniu od wycisku anatomicznego jest to odbitka tkanek w stanie dynamicznym, uwzględniająca przemieszczanie się błony śluzowej w czasie czynności fizjologicznych. Uzyskany z wycisku czynnościowego model roboczy stanowi pozytyw tkanek podłoża protetycznego w stanie dynamicznym.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *